Inleiding
Gemeenten voeren taken uit die in het belang van hun inwoners zijn. Een gemeente kan daarbij grotendeels zelf bepalen of zij de taken zelf uitvoert of laat uitvoeren, bijvoorbeeld via een gemeenschappelijke regeling met andere gemeenten.
Wanneer een gemeente taken door een andere partij laat uitvoeren en er sprake is van een bestuurlijk en een financieel belang in een organisatie dan is er sprake van een verbonden partij.
Van een bestuurlijk belang is sprake als de gemeente op één of andere manier zeggenschap heeft. Het gaat hierbij bijvoorbeeld om een zetel in het bestuur of stemrecht bij bestuurlijke beslissingen. Met financieel belang wordt bedoeld dat de gemeente middelen ter beschikking heeft gesteld die niet verhaalbaar zijn in het geval van faillissement van de verbonden partij, of dat financiële problemen bij de verbonden partij op de gemeente verhaald kunnen worden.
Als gemeentebestuur is het belangrijk om daar aandacht voor te hebben, omdat ook bij het laten uitvoeren van taken door andere partijen het gemeentebestuur eindverantwoordelijk blijft voor de uitvoering. Daarom is het belangrijk om aandacht te hebben voor de wijze waarop invloed wordt uitgeoefend voor wat betreft sturen, beheersen, toezicht houden en verantwoording afleggen (=governance) en de gemeentelijke doelen worden nagestreefd.
De gemeenteraad heeft op 21 december 2023 de geactualiseerde nota Verbonden partijen vastgesteld. In deze nota is ingegaan op de wettelijke kaders, algemene beginselen van de governance, scheiding van de eigenaar- en opdrachtgever rol en het gemeentelijk beleid dat per verbonden partij wordt nagestreefd. Een belangrijke wijziging ten opzichte van de vorige nota is dat we niet langer volstaan met raadsbrieven, maar dat de raad gebruik maakt van een toetsingskader om zo over alle informatie te beschikken ten aanzien van begroting en jaarrekening die nodig is om een besluit over deze stukken te nemen en een positieve dan wel negatieve zienswijze af te geven. Ook stelt dit de raad in de gelegenheid om het college bepaalde standpunten mee te geven ten behoeve van vergaderingen van het bestuur. Dit toetsingskader heeft zowel betrekking op beleidsmatige ontwikkelingen en realisatie van beleidsdoelstellingen alsmede op financiële ontwikkelingen bij de desbetreffende gemeenschappelijke regeling. In 2024 is deze nieuwe wijze van adviseren nog niet volledig uit de verf gekomen. In 2025 pakken we dit verder op. Verder wordt in 2026 de aangepaste werkwijze naar aanleiding van deze geactualiseerde nota geëvalueerd.
In deze paragraaf gaan we eerst in op een aantal andere relevante ontwikkelingen voor het jaar 2024.
Daarna volgt een opsomming van de verbonden partijen waar de gemeente Aalsmeer in deelneemt.
Hierbij worden conform het BBV de volgende gegevens opgenomen:
- de lijst van verbonden partijen, die wordt onderverdeeld in:
- 1°.gemeenschappelijke regelingen;
- 2°.vennootschappen en coöperaties;
- 3°.stichtingen en verenigingen, en,
- 4°.overige verbonden partijen;
In de lijst van verbonden partijen wordt ten minste de volgende informatie opgenomen:
- de wijze waarop de gemeente een belang heeft in de verbonden partij en het openbaar belang dat ermee gediend wordt;
- het belang dat de gemeente in de verbonden partij heeft aan het begin en de verwachte omvang aan het einde van het begrotingsjaar;
- de verwachte omvang van het eigen vermogen en het vreemd vermogen van de verbonden partij aan het begin en aan het einde van het begrotingsjaar;
- de verwachte omvang van het financiële resultaat van de verbonden partij in het begrotingsjaar;
- de eventuele risico’s van de verbonden partij voor de financiële positie van de gemeente.
In 2024 nam Aalsmeer deel in 16 verbonden partijen. In deze paragraaf is het overzicht opgenomen van het beslag dat de partijen leggen op de gemeentelijke jaarrekening 2024.
Omdat nog niet van alle verbonden partijen op het moment van opstellen van deze paragraaf de cijfers over 2024 zijn ontvangen zijn deze nog niet in deze paragraaf opgenomen.
Ontwikkelingen 2024
Net als in 2023 is de directie van een aantal verbonden partijen in de auditcommissie geweest om een toelichting te geven op het door hen gevoerde beleid en/ of uitleg te geven over de financiële documenten. Exploitatiemaatschappij sportaccommodaties Aalsmeer B.V. (ESA) en Greenpark Gebiedsontwikkeling B.V. zijn hiervoor uitgenodigd.
In de rol als aandeelhouder hebben de portefeuillehouders daarnaast diverse aandeelhouders-vergaderingen bezocht en het gemeentelijk standpunt uitgedragen. O.a. is aandacht gevraagd voor ombuigingen bij gemeenschappelijke regelingen in het kader van de korting op het gemeentefonds in 2026 en de mogelijkheden om deze door middel van een verlaging van de gemeentelijke bijdrage van gemiddeld 5% door de gemeenschappelijke regeling op te laten vangen.
In het voorjaar van 2025 krijgt dit opnieuw de aandacht.
Met de Veiligheidsregio Amsterdam Amstellanden is de voorbereiding van de nieuwbouw van de kazerne aan de Zwarteweg voorbereid. Het gehele proces en het beoogde ontwerp is in de commissievergadering van september 2024 toegelicht. Op 27 maart 2025 heeft de raad ingestemd met een verhoging van de maatwerkbijdrage om daarmee nieuwbouw mogelijk te maken.
Medio 2024 heeft Greenpark Gebiedsontwikkeling B.V. haar financiering moeten vernieuwen. In het vervolgtraject heeft de BNG de aandeelhoudende gemeenten aangesproken op de borgstelling. In december 2024 is deze borgstelling afgelost tegen vergoeding van rente.
Daarnaast zijn in 2024 de laatste wijzigingen in de teksten van gemeenschappelijke regelingen doorgevoerd naar aanleiding van de wetswijziging die al op 1 juli 2022 waren ingevoerd en welke uiterlijk per 1 juli 2024 dienden te zijn doorgevoerd.